Báo Cáo SHS 29/5: Tổng Phí Sàn TMĐT Đã Chiếm 21,8–33,8% Doanh Thu Đơn — Biên Shop Nhỏ Còn 5–8%
Mỗi 100.000đ bạn bấm "Đặt hàng", sàn TMĐT đã giữ lại 21.800–33.800đ trước khi shop nhìn thấy đồng nào.
Báo cáo SHS công bố qua cafef ngày 29/5/2026 lần đầu chia rõ 4 tầng phí đó — và vì sao biên lợi nhuận của shop nhỏ giờ chỉ còn 5–8%.
Tin lõi: từ 9–14% lên 21,8–33,8% trong 18 tháng
Theo báo cáo Vietnam E-commerce Industry Report 2026 của Chứng khoán SHS công bố tuần này:
- Cuối 2024, tổng chi phí vận hành trên sàn TMĐT ở mức 9–14% doanh thu mỗi đơn.
- Giữa 2026, con số này đã leo lên 21,8–33,8% — gần như gấp đôi sau 18 tháng.
- Riêng chi phí vận hành đã chiếm 25–30% doanh thu mỗi đơn thành công ở những ngành cạnh tranh cao.
Vì Shopee + TikTok Shop đang chiếm ~98% thị phần B2C TMĐT Việt Nam (theo cafebiz 28/5), cấu trúc phí của hai sàn này gần như là cấu trúc phí của toàn ngành.
Bóc 4 tầng phí mới
Đây là điểm mới của báo cáo SHS — lần đầu chia tổng phí ra 4 tầng rõ ràng, thay vì gộp chung "phí sàn".
1. Phí giao dịch: 3–4% → 4,91–6%
Đây là phần shop trả mỗi khi đơn được thanh toán qua ví/ngân hàng. Năm 2024 ở mức 3–4%; sau đợt tăng tháng 5/2026 đã lên 4,91–6% — phổ biến nhất là 6% trên Shopee từ 4/5.
2. Phí hoa hồng: 2–5% → 8,8–17,8%
Đây là tầng tăng mạnh nhất, và quan trọng: con số phụ thuộc ngành hàng + tier seller.
- Shopee Health/Beauty đẩy giá ngành +16–17% so với đầu năm (theo dantri 22/5).
- TikTok Shop Fashion commission từ 14,6% lên 16,1%.
- Mẹ&Bé Mall TikTok Shop cao nhất chạm 17,8% (range mới là 11,5–17,8%, từ 10,5–14,5% trước 9/5). Đây là high-end của Mall tier — tier tiêu chuẩn vẫn ở 10–13,5%.
Lưu ý: 17,8% không phải con số phẳng cho mọi mặt hàng Mẹ&Bé. Đó là mức trần áp cho phân khúc Mall ở ngách cụ thể.
3. Phí dịch vụ bổ sung: 7–9%
Bao gồm phí quảng cáo nội sàn, voucher shop "ép" tham gia chương trình, phí hiển thị ưu tiên. Shop muốn được khách nhìn thấy gần như bắt buộc chi phần này.
4. Phí hạ tầng (Lazada): +3.000đ/đơn từ 26/5
Lazada cộng 3.000đ phụ phí hạ tầng trên mỗi đơn giao thành công (không tính đơn hủy hay đơn hoàn). Đơn nhỏ chịu tỷ trọng cao nhất — đơn 100k thì 3.000đ tương đương 3% doanh thu.
Cộng 4 tầng lại, một shop thông thường giờ chịu 21,8% (sàn nhẹ phí, tier cơ bản) đến 33,8% (ngành cao phí, tier Mall) doanh thu cho riêng phần sàn.
Hệ quả: biên shop nhỏ còn 5–8%
Sau khi trừ phí sàn + đóng gói + logistics nội bộ + tỷ lệ hoàn trả 3–5%, báo cáo SHS ước tính biên lợi nhuận thực tế của shop nhỏ chỉ còn 5–8% doanh thu.
Thanh Niên 26/5 đưa ra cảnh báo tương tự: nhiều chủ shop quy mô gia đình đã ngưng nhận đơn mới hoặc tăng giá để khỏi lỗ. Bài 70.000 shop rời sàn — cashback bù gì cho giá tăng 33% 2026 đã ghi nhận làn sóng rời sàn của shop nhỏ trong tháng 5.
Phía người mua, ảnh hưởng đến ví đơn giản hơn: shop hoặc đẩy phần phí mới vào giá bán, hoặc rời sàn. Cả hai kết cục đều khiến giá hàng online tăng dần qua từng tháng.
Cashback 3–9% đứng ở đâu trong bức tranh này?
Đây là điểm dễ bị nói quá. Phải nói chính xác:
- Cashback không bù phần sàn giữ lại (21,8–33,8%). Phần đó shop trả thẳng cho Shopee/TikTok Shop/Lazada, không có cách nào lấy về.
- Cashback bù được phần shop đẩy lên giá bán — phần "thuế ngầm" lăn vào ví người mua.
Bảng so sánh mức cashback Hoàn Tiền 24H với biên shop nhỏ hiện tại:
| Sàn | Biên shop nhỏ (sau phí) | Cashback HT24H |
|---|---|---|
| Shopee | 5–8% | 3–8% |
| TikTok Shop | 5–8% | 3–6% |
| Lazada | 5–8% | 6–9% |
Nghĩa là cashback HT24H đang gần bằng đúng biên lợi nhuận mà shop kiếm được sau khi sàn ăn. Đó là phần duy nhất chảy ngược về ví người mua trong hệ sinh thái đã chuyển 21,8–33,8% doanh thu cho sàn.
Toán cụ thể: 1 đơn 500.000đ ngành làm đẹp Shopee
Giả sử bạn mua mỹ phẩm trên Shopee, đơn 500.000đ, ngành làm đẹp (commission cao nhất theo SHS):
- Phí sàn shop chịu (Health/Beauty Shopee đẩy giá +16–17%): khoảng 80.000–85.000đ thuộc về sàn.
- Biên shop nhỏ giữ lại: khoảng 25.000–40.000đ (5–8%).
- Cashback HT24H Shopee 8%: 40.000đ vào ví bạn.
Cashback ở đây bù đúng phần biên shop kiếm được — không phải toàn bộ phí sàn. Đó là số liệu trung thực để bạn cân nhắc, không phải lời khẳng định "cashback hoàn lại tất cả".
Lưu ý: cashback HT24H cộng dồn với voucher của sàn và voucher shop — không thay thế. Voucher sàn freeship + voucher shop −10% + cashback 8% là 3 lớp khuyến mãi độc lập trên cùng một đơn.
Vì sao bức tranh này khó đảo ngược trong ngắn hạn
Ba lý do:
- Shopee + TikTok Shop = ~98% thị phần. Không có lựa chọn thay thế quy mô tương đương cho shop chuyển sang.
- Sàn cạnh tranh nhau bằng người dùng đầu cuối, không phải bằng phí seller. Phí seller có thể tăng tiếp mà số người mua không giảm.
- Cơ chế giám sát phí TMĐT mới được Thanh Niên 26/5 đề xuất — nhưng còn ở giai đoạn kiến nghị chính sách, chưa thành quy định.
Trong khi chờ chính sách bắt kịp, mỗi đơn hàng vẫn chuyển 21,8–33,8% doanh thu sang cho sàn. Cashback là phần duy nhất chạy ngược lại.
Hành động cho người mua hôm nay
- Trước khi bấm "Đặt hàng", mở ứng dụng Hoàn Tiền 24H, dán link sản phẩm Shopee/TikTok Shop/Lazada để gắn cashback.
- Stack 3 lớp: voucher sàn + voucher shop + cashback HT24H. Cả 3 độc lập, không loại trừ nhau.
- So sánh sàn theo ngành: Lazada cashback 6–9% cao hơn Shopee 3–8% cho điện máy; nhưng Shopee chiếm phần lớn ngành làm đẹp.
Khi sàn giữ 21,8–33,8% mỗi đơn, vài phần trăm cashback không phải khuyến mãi nhỏ — đó là phần ngược chiều duy nhất.
Đọc thêm: